Patellaluxatie

Vragen of doorverwijzen?

Contact

Patellaluxatie bij honden en katten

De patella (knieschijf) is een verbening in de pees van de strekspieren van de knie.De knieschijf ligt in een groeve van het bovenbeen (de trochlea). Een veelvoorkomend orthopedisch probleem bij honden en katten is dat de knieschijf makkelijk naast deze groeve terecht komt of soms zelfs continu naast de groeve ligt (patella luxatie). Dit kan zowel naar binnen toe (mediale luxatie) of naar buiten toe (laterale luxatie). De patella zit via de patellapees vast aan een benig uitsteeksel van het onderbeen (tibia). Bij een normale knie loopt de patellapees recht over een groeve (trochlea) onderaan het bovenbeen (femur). De patella wordt op zijn plek gehouden door de randen van de groeve en door zijdelingse banden (retinaculi). Bij een patellaluxatie kan de patella uit deze groeve geduwd worden of bevindt deze zich zelfs continu naast de groeve.

Oorzaken patella luxaties

Een patella luxatie bij een hond of kat kan in de knie een paar oorzaken hebben:

  • De aanhechting van de pees – de plek waar de pees vast zit aan het bot – wijkt af van het midden.
  • De groeve waar de knieschijf in ligt is te ondiep
  • Er is een standsverandering van het bot ( boven en onderbeen) door aangeboren afwijkingen of een oude breuk

Een patellaluxatie kan zowel bij hond als kat voorkomen. We verdelen deze onder in vier verschillende gradaties:

  • Graad 1; de patella bevindt zich in zijn normale positie, maar is met lichte druk uit de groeve te duwen.
  • Graad 2; de knieschijf schiet af en toe uit zichzelf uit de groeve, dit is het moment dat de honden hun poot optillen tijdens het rennen.
  • Graad 3; de knieschijf ligt continu naast de groeve, maar kan met enige druk terug in de groeve geduwd worden.
  • Graad 4; de knieschijf ligt continu naast de groeve en is ook niet meer terug te duwen.

Artrose door een patella luxatie

Iedere keer dat de patella luxeert, beschadigt zowel het kraakbeen aan de achterzijde van de patella als het kraakbeen van de groeve. Wanneer het kraakbeen volledig is weggesleten ontstaat er artrose (lees meer over artrose bij honden en katten) en nemen de pijnklachten van hond of kat drastisch toe. Vanaf graad twee á drie moet een patellaluxatie operatief behandeld worden.

Behandeling van patella luxaties bij uw dier

Afhankelijk van de oorzaak van de patellaluxatie wordt er een passend plan gemaakt om deze op te heffen.

Benige reconstructies

Om de knieschijf weer op zijn plek te krijgen zijn zowel  benige (bot reconstructie) als weke delen (band reconstructie) aanpassingen nodig. Afhankelijk van de leeftijd van uw dier zal er gekeken worden naar de beste oplossing. Kort door de bocht; weke delen reconstructies worden gedaan bij dieren in de groei en als aanvullende techniek op benige reconstructies. In het algemeen zijn benige reconstructies de beste oplossing voor een definitief resultaat.

De benige reconstructies kunnen bestaan uit 3 onderdelen:

  • Verplaatsen van de aanhechting van de kniepees ( crista transpositie)
  • Uitdiepen van de groeve ( sulcoplastiek), dit kan op diverse manieren, waarbij de blokplastiek gezien wordt als de fraaiste oplossing.
  • Standscorrecties, indien noodzakelijk, van het onderbeen en boven been.

Weke delen reconstructies

De weke delen reconstructies kunnen bestaan uit strakker maken van de zij- bandjes (imbricatie) ondersteunen met een teugel, dus letterlijk de knieschijf op zijn plaats trekken door de teugel, en zo de knieschijf in positie te houden (ons inziens alleen geschikt voor dieren in de groei, een voornamelijk tijdelijke oplossing).

Omdat er dus vele beslismomenten en ook diverse mogelijkheden zijn, is het belangrijk om bij de dierenarts na te vragen welke technieken hij/ zij toepast.

Gebruik van de juiste techniek is essentieel voor het slagen van de operatie en de kans op recidive ( het opnieuw luxeren van de knieschijf) op termijn.

De meest gangbare methodes

  • Crista Tibia Transpositie (CTT); bij deze ingreep wordt de aanhechtingsplaats van de patellapees, afhankelijk van de richting, naar binnen of naar buiten verplaatst. Deze wordt vastgezet met pinnen en groeit daarna op de juiste positie vast.
  • Sulcoplastiek; bij de SDU kiezen we voor een blokplastiek, dit is de meest fraaie methode om de groeve uit te diepen.
  • Imbricatie; het losmaken of reven van de zijdelingse banden (retinaculi). Dit is een weke delen reconstructie en deze methode wordt alleen uitgevoerd in combinatie met één of beide van bovenstaande methodes

Overige opties om een patellaluxatie op te heffen zijn:

  • Zijdelingse teugel; dit wordt uitgevoerd bij dieren die nog in de groei zijn waarbij de groeischijven nog zijn geopend.
  • Standscorrecties van het onder of bovenbeen; dit wordt uitgevoerd bij dieren die een anatomische afwijking in boven of onderbeen hebben.
  • Patella Groove Technique; als laatste optie voor een patellaluxatie kan een PGR uitgevoerd worden. Hierbij wordt er een kunstgroeve aangebracht op de plek van de bestaande groeve van de patiënt. Dit is een prothesechirurgie en vaak ook de laatste optie, echter met goed resultaat uit te voeren.

Uw dierenarts zal u in de meeste gevallen doorsturen naar een specialist voor verder advies en behandeling.

Twijfelt u, vraag naar de mogelijkheden. U wilt meer informatie? Neem dan contact met ons op.